معرفی وبلاگ
امام علی (ع): هر چيز داراي سيماست ، سيمای دين شما نماز است.( بحار الانوار، ج ,82 ص 227 )
دسته
گنجینه ی دوستان
همسنگران
آمار وبلاگ
تعداد بازدید : 753128
تعداد نوشته ها : 1440
تعداد نظرات : 173
Rss
طراح قالب
موسسه تبیان

شب رسيد اى هوشياران الصلاة

الصلاة شب زنده داران الصلاة

هيچ دانى چيست شب اى هوشيار

محفل شب زنده دار كردگار

چيست شب وقت دعاى مؤ منان

چيست شب بزم نياز عاشقان

چيست شب وقت مناجات خليل

در منى با حضرت رب جليل

چيست شب بزم كليم الله بحق

پرده پندار در شب گشته شق

حضرت موسى به شب چون شد قرين

در ثلاثين و تمام اربعين

چون به شب با سوز و درد و آه شد

زان سبب در شب كليم الله شد

احمد اندر شب به قوسين پا نهاد

از سراى ام هانى شد به صاد

شب شد او از مسجد بطحا به عرش

سطح اقصايش شد اندر عرش فرش

در شب هر جمعه شد بهر وصى

ليلة المعراج باشد دان جلى

هر شبى در ثلث آخرها بدان

كاروان ناله آيد زاسمان

در نوافل ناله مستغفرين

آه زار راكعين و ساجدين

مى رسد بر محفل محموديان

ميل دارى شب بود تحصيل آن

پرده شب كو لباس هر تنست

پرده شب عارفان را ماءمن است

بر محب محبوب شب سامان دهد

بر بشير ليل عاشق جان دهد

شب در آمد مژده باد اى عاشقان

شد چراغان چرخ بهر سالكان

از دررهاى نجوم شاهوار

هر فلك دامن پر از بهر نثار

بهر هر شب زنده دارى از فلك

در دعا و ناله جمعى از ملك

هان بدان شب چيست اى مست غرور

شب بود بر عارفان دار السرور

شب در آمد ديده ها در خواب شد

مرد چشم عارفان غرقاب شد

چشم خون آلوده شد لبريز خون

آه آتشبار مى آيد برون

عارفان را خواب مى باشد حرام

ديده احباب بالله لاينام (1)

شاعر: عارف برغانى

پي نوشتها: سراج المتهجدين فاضل بسطامى ، ص 14

منبع: كتاب گنجينه جواهر يا كشكول ممتاز

دسته ها : سیمای دین

نماز لفظ و واژهاى است كه در متون دينى ما بعنوان «صلاة» از آن ياد شده و داراى معانى متعدّدى بوده كه يكى از آن معانى، همين عمل مخصوصى است كه به نام «نماز» در دين اسلام تشريع شده است. اين لفظ در برخى از آيات به معناى سلام و تحيت آمده است آنجا كه خداوند در قرآن مىفرمايند:

إنَّ الله وملائكته يصلّون على النّبى يا ايّها الذين آمنوا صلّوا عليه وسلّموا تسليماً.

«همانا خداوند و فرشتگان بر پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) درود مىفرستند شما هم اى اهل ايمان بر او صلوات و درود بفرستيد و با تعظيم بر او سلام گوئيد»(1).

و در آيه ديگر با اشاره به همين معنى مىفرمايند: هو الذى يصلى عليكم وملائكته «اوست خدايى كه هم او و هم فرشتگانش بر شما تحيت و رحمت مىفرستند»(2).

وبه معناى دعا هم در برخى از آيات آمده است. آنجا كه به پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم)دستور گرفتن زكات داده مىشود خداوند مىفرمايد بعد از گرفتن زكات براى آنها و در حقشان دعا كن. خذ من اموالهم صدقة تطهّرهم وتزكيهم بها وصلّ عليهم إنّ صلواتك سكن لهم.

«اى رسول ما، تو از مؤمنان صدقات را بگير تا بدان واسطه نفوس آنان را پاكيزه سازى و آنها را به دعاى خير ياد كن همانا دعاى تو در حق آنان، موجب تسلى خاطر آنهاست»(3).

«صلاة» به هر دو معناى مزبور كه در حقيقت به معناى واحد بر مىگردند كه همان دعا باشد مورد بحث ما نيست بلكه مراد از «صلاة» همان معنايى است كه با طريق مشخص و با اركان مخصوص و جزئيات معين از طرف شارع مقدس، حقيقت پيدا كرده است و پيامبر خاتم(صلى الله عليه وآله وسلم)آن حقيقت نازله را در عمل تشريع و خود، آن را تحقق عملى بخشيد. نه تنها شخص پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) در طول عمرش به عمل بدان پاى بند بود بلكه همه مسلمين موظف بودند كه آن را شبانه روز پنج بار بجاى آورند. اَقم الصلاة لدلوك الشمس الى غسق الليل.

«نماز را از زوال خورشيد تا نهايت تاريكى شب برپا دار»(4).

كه اين آيه اشاره اجمالى به نمازهاى پنج گانه دارد. نماز با اين شيوه مرسوم كه مصداق آن براى همه مسلمين روشن و آشكار است چيزى نيست كه مورد فهم و درك نباشد چون آنچه كه از سنّت رسول اكرم(صلى الله عليه وآله وسلم)و اهل بيتش استفاده مىشود پر واضح است كه اين تلقى از نماز يعنى اعمال مخصوصهاى كه با تكبيرة الاحرام شروع و به سلام ختم مىگردد. و اين است معناى ديگرى كه از آيات استفاده مىشود. آنچه كه مسلّم است اين است كه اين عمل ظاهرى كه اصطلاحاً بدان نماز گفته مىشود تمام حقيقت نماز نيست بلكه اين صورت و چهره ظاهرى آن است.

 

نماز امرى است الهى كه تحقق آن همانند ساير امور داراى ظاهر و باطن است كه در متون دينى به هر دو جهت آن اشارت رفته است. تصوير ظاهرى نماز همان است كه با اعمال مخصوصه انجام گيرد و حفظ آن نيز فرض و واجب است امّا روح و باطن نماز عبارتست از: اخلاص، حضور قلب، ذكر خداوند و تعظيم در مقابل او، اميد و دلبستگى به ذات ربوبى، اعتماد و ركون به وجود سرمدى و محو شدن در مقابل ذات يكتايى كه در مقابل عظمت و جلالت او قيام نموده است.

حقيقت نماز اعم از معناى ظاهر و باطن است و محدود و محصور نمودن آن به ظاهر، چون محدود نمودن حقيقت انسان و انسانيت او به جسم مادى است. همانطور كه حقيقت انسان در اين جسم خاكى و هيكل مادى قالب گيرى شده و به اطوار مختلف و گوناگون درآمده و به اين شكل ظاهرى وجود يافته است چنانچه خداوند فرمايد: وقد خلقتكم اطواراً «وبه تحقيق شما را به صورت گوناگون آفريد»(5).

حقيقت نماز هم چون ساير امور در باطن و روح او نهفته شده كه اين قالب و صورت را پذيرا شده است هرگاه آن حقيقت بخواهد در عالم خارج تحقق يابد قطعاً بايد در همين طور و قالب خاص باشد و در غير اين صورت نماز نبوده بلكه پديده ديگرى است.

هرگاه اين قالب خاص و صورت ظاهرى نماز با روح و باطن آن آميخته و قرين گردد نماز حقيقت خود را يافته و تأثير خود را مىگذارد. در چنين صورتى است كه اين امر الهى، ستون دين(6)، معراج مؤمنين(7)، روشنگر چهره مسلمين(8)، مقرِّب متقين(9)، مكمّل اخلاص مخلصين، مبعِّد خصائص ملحدين(10)، مسوِّد چهره شياطين(11)، ومميّز مؤمنين از كافرين(12)، قرار مىگيرد.

پس نمازى كه فقط ظاهر داشته باشد و فاقد روح باشد مُعطى شى نخواهد بود. بنابر اين قيام به ظاهر آن، تحركى در نماز گزار ايجاد نخواهد كرد و از سوى ذات بارى به اين نماز اقبال و توجهى نيست چنانچه از رسول گرامى اسلام(صلى الله عليه وآله وسلم) روايت شده كه فرمودند:

«خداوند متعال نظر نمىافكند به نمازى كه آدمى دل خود را با بدن خود به نماز حاضر نكند»(13).

پس حقيقت نماز اعم از صورت ظاهرى و معناى باطنى است و تمسك به هر يك از اين دو بدون ديگرى نماز نيست در نتيجه هم كسانى كه به ظاهر آن تشبث جسته و از روح آن بىخبرند از حقيقت نماز غافلند و هم آنانكه نماز نمىخوانند و ادعا دارند كه ما به معنا و حقيقت آن رسيدهايم معرفتى از نماز ندارند چون نماز در هر دو صورت فاقد حقيقت است.

پي نوشتها:

1 ـ سوره مباركه احزاب، آيه 56.

2 ـ سوره مباركه احزاب، آيه 43.

3 ـ سوره مباركه توبه، آيه 103.

4 ـ سوره مباركه اسراء، آيه 78.

5 ـ سوره مباركه جن، آيه 14.

6 ـ تهذيب، ج1 ص173 روايت 68. كافى، ج7 ص25 روايت 7.

7 ـ بحار الانوار، ج82 ص303 روايت 2 باب 4.

8 ـ نهج الفصاحه، حديث 1874.

9 ـ اصول كافى، ج3 ص265 روايت 6. نهج الفصاحه، حديث 1878.

10 ـ مجمع البيان، ج7 ص447 ذيل آيه 45 عنكبوت.

11 ـ نهج الفصاحه، حديث 1877.

12 ـ نهج الفصاحه، حديث 1098.

13 ـ معراج السعاده، ص668.

منبع: كتاب نقش نماز در شخصيت جوانان

دسته ها : سیمای دین
X